دو طلب تو هستم و معين نكند كه ضامن گندم است ، يا ضامن پول ، صحيح نيست ( 2 ) . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) گلپايگانى ، صافى ، فاضل ، نورى : طلبكار و بدهكار و جنس بدهى ، همه معين باشد . . خوئى ، سيستانى ، تبريزى : طلبكار و بدهكار و جنس بدهى ، همه ، در واقع ( خوئى ، تبريزى : و نفس الأمر ) معين باشد . . مكارم : طلبكار و بدهكار و جنس بدهى ، همه متميّز باشد . . ( 2 ) فاضل : بنا بر احتياط واجب صحيح نيست . زنجانى : مسأله بنا بر احتياط در صورتى انسان مىتواند ضامن شود كه طلبكار و بدهكار و جنس بدهى همه در واقع معيّن باشد ، هر چند در نزد طرفين معلوم نباشد ؛ مثلًا اگر طلبكار بدهى بدهكار يا نام شخص بدهكار را در دفتر خود نوشته و فعلًا مجهول باشد ، در اين صورت اگر شخص ضامن بگويد : بدهى فلانى هر چه باشد ، يا بدهى هر يك از اين دو نفر يا چند نفر كه به تو بدهكار است ، من به عهده مىگيرم ، ظاهراً اين گونه ضمان صحيح است . ولى اگر دو نفر از كسى طلبكار باشند و انسان بگويد من ضامن هستم كه طلب يكى از شماها را بدهم ، چون معين نيست كه طلب كدام يك را ضمانت كرده ، ضامن شدن او باطل است و نيز اگر كسى از دو نفر طلبكار باشد و شخصى بگويد من ضامن هستم كه بدهى يكى از آن دو نفر را به تو بدهم ، چون معين نكرده كه بدهى كدام را مىدهد ضامن شدن او باطل است ، همچنين اگر كسى از ديگرى مثلًا ده كيلو گندم و ده كيلو جو طلبكار باشد و شخصى بگويد من ضامن يكى از دو طلب تو هستم و معين نكند كه ضامن گندم است يا ضامن جو ، صحيح نيست . مسأله 2315 اگر طلبكار طلب خود را به ضامن ببخشد ، ضامن نمىتواند از بدهكار چيزى بگيرد و اگر مقدارى از آن را ببخشد ، نمىتواند آن مقدار را مطالبه نمايد . ( 1 ) ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) سيستانى : ولى اگر همهء آن را يا بخشى از آن را هبه كند يا از باب خمس يا زكات يا صدقات و امثال آن حساب كند ، ضامن مىتواند از بدهكار مطالبه نمايد . گلپايگانى ، صافى : مسأله اگر طلبكار ذمهء ضامن را از تمام طلب خود بريء كند ، ضامن نمىتواند از بدهكار چيزى بگيرد و اگر از مقدارى بريء كند ، نمىتواند آن مقدار را مطالبه نمايد . مسأله 2316 اگر انسان ضامن شود كه بدهى كسى را بدهد ، نمىتواند از ضامن شدن خود برگردد . اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست مكارم : مسأله شخص ضامن نمىتواند ضمانت خود را بدون رضايت طلبكار فسخ كند ، ولى اگر ضامن يا طلبكار در قرارداد خود شرط كنند كه هر وقت بخواهند مىتوانند فسخ كنند ، مانعى ندارد . مسأله 2317 ضامن و طلبكار مىتوانند ( 1 ) شرط كنند كه هر وقت بخواهند ( 2 ) ضامن بودن ضامن را به هم بزنند . اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست